1. Uvod u besklasno usmjeravanje (CIDR)
Prije uvođenja CIDR-a (RFC 1519) 1993. godine, IPv4 adresni prostor dodjeljivao se strogo po klasama (Klasa A, B i C). Klasa A nudila je preko 16 milijuna adresa, a klasa B 65.534 hosta. Tvrtke kojima je trebalo tek 500 adresa morale su tražiti cijeli blok klase B, što je dovodilo do golemog rasipanja IP adresa.
CIDR je riješio ovaj problem uvođenjem maski promjenjive duljine (VLSM). Granica između mrežnog i host dijela sada može biti postavljena na bilo kojem bitu od /0 do /32.
2. Razumijevanje CIDR notacije (/24, /26, /30, /31)
- Prefiks /24: 24 mrežna bita, 8 host bitova. Maska:
255.255.255.0(254 iskoristiva hosta). - Prefiks /26: 26 mrežnih bitova, 6 host bitova. Maska:
255.255.255.192(62 iskoristiva hosta). - Prefiks /30: 30 mrežnih bitova, 2 host bita. Maska:
255.255.255.252(2 hosta za point-to-point veze). - Prefiks /31 (RFC 3021): 31 mrežni bit, 1 host bit. Maska:
255.255.255.254(usmjerivačke veze bez gubitka adrese mreže i broadcasta).
3. Bitovna logika i binarni izračuni
Usmjerivači izračunavaju adresu mreže u nanosekundama pomoću bitovne I (AND) operacije:
IP: 192.168.1.130 -> 11000000.10101000.00000001.10000010
Mask: 255.255.255.192 -> 11111111.11111111.11111111.11000000
----------------------------------------------------------------------
AND: 192.168.1.128 -> 11000000.10101000.00000001.10000000 (Network ID)Difuzijska adresa (broadcast) izračunava se bitovnom ILI (OR) operacijom između IP adrese i invertirane maske (wildcard mask):
Network ID: 192.168.1.128 -> 11000000.10101000.00000001.10000000
Wildcard: 0.0.0.63 -> 00000000.00000000.00000000.00111111
----------------------------------------------------------------------
OR: 192.168.1.191 -> 11000000.10101000.00000001.10111111 (Broadcast)4. Praktični savjeti za mrežne inženjere
- Upamtite potencije broja 2: 128, 64, 32, 16, 8, 4, 2, 1 temelj su svakog planiranja podmreža.
- Planirajte rezervu za rast: Prilikom dimenzioniranja lokalnih VLAN-ova ili cloud VPC mreža ostavite barem 30% do 50% rezerve.
- Uzmite u obzir rezervacije u cloudu: AWS i Azure u svakoj podmreži rezerviraju 5 IP adresa (mrežna adresa, gateway, DNS, rezerva i broadcast).