1. सबनेटिंगची तीन मूलभूत सूत्रे

सर्व IPv4 सबनेटिंग गणना या तीन मुख्य गणितीय नियमांवर आधारित असतात:

H = 2^(32 - P) - 2

येथे h म्हणजे होस्ट बिट्सची संख्या (32 - उपसर्ग लांबी). नेटवर्क आयडी आणि ब्रॉडकास्टसाठी 2 वजा केले जातात.

S = 2^(borrowed bits)

येथे s म्हणजे होस्ट भागातून घेतलेले सबनेट बिट्स.

Increment = 256 - Octet Mask

येथे mask_octet सबनेट मास्कमधील संबंधित ऑक्टेटचे (जे 0 किंवा 255 नाही) दशांश मूल्य आहे.

2. टप्प्याटप्प्याने उदाहरण: 192.168.1.0/24

उद्दिष्ट: विविध विभागांसाठी 4 समान आकाराचे सबनेट्स तयार करणे.

टप्पा 1: आवश्यक बिट्सची गणना करा

4 सबनेट्स आवश्यक: 2^s ≥ 4 → s = 2 बिट्स. नवीन उपसर्ग लांबी /24 + 2 = /26 असेल.

टप्पा 2: सबनेट मास्क आणि ब्लॉक आकार शोधा

2 बिट्स घेतल्यावर शेवटचा ऑक्टेट 11000000 = 192 होतो. मास्क 255.255.255.192. ब्लॉक आकार = 256 - 192 = 64.

टप्पा 3: सबनेट सीमांची यादी करा

#	सबनेट CIDR	वापरण्यायोग्य होस्ट श्रेणी	ब्रॉडकास्ट पत्ता	वापरण्यायोग्य होस्ट्स
#1	192.168.1.0/26	192.168.1.1 - 192.168.1.62	192.168.1.63	62
#2	192.168.1.64/26	192.168.1.65 - 192.168.1.126	192.168.1.127	62
#3	192.168.1.128/26	192.168.1.129 - 192.168.1.190	192.168.1.191	62
#4	192.168.1.192/26	192.168.1.193 - 192.168.1.254	192.168.1.255	62

VLSM मुळे प्रत्येक विभागाच्या गरजेनुसार वेगवेगळे सबनेट आकार वाटप करता येतात, ज्यामुळे IP पत्ते वाया जात नाहीत.

RFC 3021 पॉइंट-टू-पॉइंट लिंकसाठी /31 स्पष्ट करते (2 IP, नेटवर्क/ब्रॉडकास्ट राखीव न ठेवता); /32 लूपबॅक इंटरफेससाठी सिंगल होस्ट मार्ग दर्शवते.